Hoe maak je muziek met AI?

Hoe het in de praktijk gaat

Je beschrijft wat je wilt horen: "rustige akoestische gitaar, warm, instrumentaal, geschikt als achtergrond bij een bedrijfsvideo, negentig seconden". Binnen een minuut krijg je twee of drie varianten.

Wil je zang, dan lever je de tekst aan of laat je die meegenereren. Nederlandstalige zang is mogelijk maar duidelijk zwakker dan Engelstalige; de uitspraak klopt regelmatig niet.

Waar het goed genoeg voor is

• Achtergrondmuziek bij video. De sterkste toepassing. Je krijgt precies de lengte en stemming die je nodig hebt, zonder door een muziekbibliotheek te spitten.
• Jingles en herkenningstunes voor een podcast of bedrijfsfilm.
• Schetsen. Musici gebruiken het om snel te horen hoe een idee in een andere stijl klinkt.
• Een gelegenheidsnummer voor een verjaardag of afscheid. Oprecht leuk, en het grootste gebruik in de praktijk.

Waar het tekortschiet

Een nummer dat op zichzelf staat en dat mensen vrijwillig nog eens willen horen, komt hier zelden uit. Het klinkt doorgaans aannemelijk en nergens naar: correcte structuur, gladde productie, geen moment dat blijft hangen.

Verder heb je weinig precieze sturing. Je kunt niet zeggen "die bas een halve toon omlaag in de derde maat". Je beschrijft, je krijgt, en je probeert opnieuw.

De rechtenvraag, eerlijk

Hier moet je voorzichtig zijn, en de eerlijke samenvatting is dat het nog niet is uitgezocht.

Mag je het commercieel gebruiken? Dat hangt af van de dienst en van je abonnement. Bij de meeste geldt: betaalde abonnementen geven commerciële rechten, gratis gebruik niet. Lees de voorwaarden van de versie die je daadwerkelijk afneemt.

Heb jij auteursrecht op het resultaat? Waarschijnlijk niet, of hooguit beperkt. Auteursrecht veronderstelt een menselijke creatieve inbreng, en een beschrijving intypen is daar in de meeste rechtsstelsels te weinig voor. Praktisch gevolg: je kunt anderen er mogelijk niet van weerhouden hetzelfde nummer te gebruiken.

En het trainingsmateriaal? Dit is de echte onzekerheid. Deze modellen zijn getraind op bestaande muziek, en er lopen rechtszaken van platenmaatschappijen over de vraag of dat mocht. De uitkomst daarvan kan betekenen dat diensten moeten worden aangepast of dat eerder gemaakt materiaal problematisch wordt.

Voor een video op je eigen website is dat risico klein. Voor een landelijke reclamecampagne zou ik het niet doen zonder juridisch advies. Zie AI en auteursrecht in Nederland.

Eén ding dat echt niet mag

De stem van een bestaande artiest nabootsen en dat publiceren. Dat raakt aan persoonlijkheidsrechten en naburige rechten, en er zijn al nummers om die reden van alle platforms gehaald. Dat het technisch kan, zegt niets over of het mag.

Wat dit betekent voor muzikanten

De markt voor functionele achtergrondmuziek — de muziek onder bedrijfsvideo's, in wachtrijen, bij voorraadbeeld — verdwijnt grotendeels. Dat was voor veel componisten een belangrijke inkomstenbron.

Wat niet verdwijnt is muziek waarvoor mensen naar een zaal komen. Het verschil tussen die twee werd altijd al gemaakt door iets wat een model niet heeft: iemand die iets te zeggen heeft. Zie AI in de muziek.