Mag ik AI gebruiken op mijn werk?

Eerst het beleid, dan de wet

De meeste vragen hierover gaan uit van een verbod dat er niet is. Er bestaat geen Nederlandse of Europese wet die zegt dat je geen AI mag gebruiken bij je werk. Wat er wél is: regels over het omgaan met gegevens, en een werkgever die daar eigen afspraken bovenop mag maken.

Begin dus bij je eigen organisatie. Veel bedrijven hebben inmiddels een richtlijn; is die er niet, dan is de vraag stellen aan je leidinggevende of de privacyfunctionaris verstandiger dan zelf een aanname doen.

De grens die er echt toe doet

Het onderscheid dat telt is niet "gebruik je AI" maar "welke gegevens gaan erin".

Vrijwel altijd geen probleem: een tekst herschrijven die je zelf verzonnen hebt, een openbare regeling laten uitleggen, code laten nakijken die geen bedrijfsgeheimen bevat, ideeën laten aandragen, een moeilijke e-mail formuleren zonder namen.

Wél een probleem in een gratis account: klantnamen, e-mailadressen, medische gegevens, contracten, cijfers die nog niet openbaar zijn, broncode die eigendom is van je werkgever, en alles wat onder een geheimhoudingsafspraak valt.

Waarom een gratis account anders is

Bij gratis versies mogen aanbieders je invoer doorgaans gebruiken om hun modellen te verbeteren. Je gegevens verlaten dus niet alleen je organisatie, ze kunnen ook in het geheugen van een model belanden.

Bij een zakelijk abonnement ligt dat anders: daar hoort een verwerkersovereenkomst bij en de afspraak dat je invoer niet voor training wordt gebruikt. Dat is het echte verschil tussen de twee — niet de snelheid of het aantal berichten.

Waar het extra nauw luistert

Werk je in de zorg, bij de overheid, in de financiële sector of met dossiers van mensen, dan gelden strengere regels. De Europese AI-verordening stelt eisen zodra AI beslissingen ondersteunt die mensen raken — bij werving, beoordeling, kredietverlening of zorg. Dan is er documentatie nodig en moet er menselijk toezicht zijn.

Wat je zelf kunt doen zonder toestemming te vragen

Werk met verzonnen gegevens. Wil je een klantmail laten herschrijven, vervang dan namen en bedragen door verzinsels en zet ze naderhand zelf terug. Dat kost dertig seconden en haalt het probleem volledig weg.

En vermeld wat je doet. Collega's die ontdekken dat een stuk door AI is opgesteld terwijl dat verzwegen werd, reageren aanzienlijk slechter dan wanneer het gewoon gezegd was.

Voor werkgevers

Een verbod werkt niet — mensen gebruiken het dan op hun telefoon, buiten je zicht, en dan pas is er echt een probleem. Beter is een korte richtlijn die zegt wat wel en niet mag, plus een zakelijk abonnement zodat er een veilige route bestaat. Zie de gids AI implementeren in je bedrijf.