Neemt AI onze banen over?

Taken, geen beroepen

De vraag "verdwijnt mijn baan" is bijna altijd de verkeerde vraag. Vrijwel elk beroep bestaat uit tien tot twintig taken, en AI raakt er daarvan misschien vier. Wat je overhoudt is hetzelfde beroep met een andere dagindeling — en soms met minder mensen die het doen.

Een boekhouder die vroeger de helft van zijn tijd besteedde aan invoeren en controleren, houdt straks vooral advieswerk over. Dat is geen verdwenen beroep, maar wel een ander beroep, waarvoor deels andere vaardigheden nodig zijn.

Waar de druk het hoogst is

• Eenvoudige klantenservice. Standaardvragen worden al grotendeels afgevangen. Wat overblijft is het lastige deel: uitzonderingen, boze klanten, echte problemen.
• Basisadministratie. Gegevens overtypen en handmatig controleren is precies wat AI goed kan.
• Standaardvertaling. Voor eenvoudig materiaal is machinaal vertalen goed genoeg geworden; het werk verschuift naar redigeren.
• Instapwerk in tekst en beeld. Dit is de pijnlijkste: de eenvoudige klussen waarmee beginners vroeger het vak leerden, zijn juist wat AI overneemt.

Waar de druk laag is

Alles met handen en een fysieke omgeving: installatie, onderhoud, zorg, bouw, horeca. Alles waar iemand verantwoordelijk moet kunnen worden gehouden. En alles waar het contact zélf de dienst is — een goed gesprek is niet te automatiseren omdat de andere partij weet dat er geen mens zit.

Wat de cijfers wél en niet zeggen

Voorspellingen over massale werkloosheid gaan al drie jaar rond en zijn tot nu toe niet uitgekomen. Wat je in de cijfers wel terugziet is trager aannemen bij instapfuncties in tekst- en gegevenswerk. De aanpassing gaat via wie er níet wordt aangenomen, niet via wie er ontslagen wordt — en dat gaat langzamer, maar treft jongeren onevenredig hard.

Wat je nu kunt doen

Leer het gebruiken. De scheidslijn loopt inmiddels niet tussen mensen en AI, maar tussen mensen die het inzetten en mensen die dat niet doen. Een middag oefenen zet je al voor op de meerderheid.

Investeer in wat niet automatiseert. Beoordelingsvermogen, verantwoordelijkheid nemen, klantrelaties, kennis van jouw specifieke branche. Precies de dingen die niet in een model passen omdat ze nergens opgeschreven staan.

Ken je eigen taken. Weet welke van jouw taken routinematig zijn en zorg dat je in de andere onmisbaar wordt.

Hoe dit zich ontwikkelt volgt AI Dagblad dagelijks in de nieuwsrubriek. Wie wil begrijpen wat er technisch achter zit, vindt de uitleg in de kennisbank.