Gids
Werkt ChatGPT goed in het Nederlands?
Kort antwoord
Ja, en goed. Alle grote assistenten schrijven vloeiend Nederlands. Wat opvalt is niet de grammatica maar de smaak: zinnen die herkenbaar uit het Engels zijn gedacht, met anglicismen en een te enthousiaste toon. Dat los je op door in je instructies te vragen om natuurlijk Nederlands en de wendingen te verbieden die je niet wilt zien.
De taal is het probleem niet meer
Een paar jaar geleden was Nederlands merkbaar zwakker dan Engels. Dat is voorbij: spelling, grammatica en woordkeus kloppen gewoon. Je hoeft niet meer in het Engels te werken om een goed antwoord te krijgen.
Waar wel verschil in zit, is hoe Nederlands het klinkt.
Waaraan je vertaald Engels herkent
- Te veel bijvoeglijke naamwoorden. "Een krachtige, veelzijdige oplossing" — zo praat niemand hier.
- Anglicismen. "Dit stelt je in staat om", "in termen van", "een game changer".
- Overdreven beleefdheid. "Ik hoop dat deze e-mail je goed bereikt."
- Opsommingen van drie. Altijd precies drie punten, altijd even lang.
- Enthousiasme waar geen reden voor is. "Geweldige vraag!"
- De onvermijdelijke slotalinea die samenvat wat er net stond.
Hoe je er beter Nederlands uit krijgt
Zet dit eenmalig in de instellingen van je assistent, bij "hoe moet ik antwoorden":
"Schrijf natuurlijk Nederlands, geen vertaald Engels. Korte zinnen. Geen inleiding en geen samenvattende slotalinea. Gebruik nooit: krachtig, veelzijdig, naadloos, in staat stellen, in termen van, cruciaal, essentieel. Geen uitroeptekens. Zeg het als je iets niet zeker weet."
Dat maakt meer verschil dan welke keuze van aanbieder ook. Zie wat is een systeemprompt.
Werkt ook goed: geef twee of drie stukken van je eigen eerdere teksten als voorbeeld en vraag om die toon aan te houden.
Welke is het beste in het Nederlands?
De verschillen zijn klein. Claude en Gemini leveren doorgaans de natuurlijkste Nederlandse zinnen; ChatGPT vervalt iets vaker in vertaald Engels. Het Franse Mistral is sterk in Europese talen en een optie als je binnen Europa wilt blijven.
Belangrijker dan de keuze is dat je om natuurlijk Nederlands vraagt. Doe je dat niet, dan zijn ze alle vier herkenbaar.
Waar het nog wringt
Vaktaal en wetgeving. Nederlandse juridische, fiscale en zorgtermen worden soms benaderd met een Engelse vertaling die hier niets betekent. Controleer die altijd.
U en je. Modellen wisselen hier binnen één tekst. Zeg expliciet welke je wilt.
Actuele Nederlandse kennis. Over Nederlandse bedrijven, regels en gebeurtenissen weten deze modellen veel minder dan over Amerikaanse. Vertrouw niets zonder bron.
Spreekwoorden. Die worden vrolijk letterlijk uit het Engels vertaald en leveren zinnen op die niet bestaan.
Veelgestelde vragen
Moet ik ChatGPT in het Engels gebruiken voor betere antwoorden?
Niet meer. Op inhoud is het verschil verwaarloosd geraakt. Alleen bij heel specialistische technische onderwerpen is Engels soms nog iets sterker, omdat daar meer materiaal over bestaat.
Hoe stel ik ChatGPT in op Nederlands?
Dat gaat vanzelf: schrijf je in het Nederlands, dan antwoordt hij in het Nederlands. Wil je dat ook bij Engelstalige invoer, zet dat dan in de instellingen bij je voorkeuren.
Waarom klinkt AI-tekst zo herkenbaar?
Door een vast ritme, een voorkeur voor opsommingen van drie en een beperkte set bijvoeglijke naamwoorden. Het is niet fout Nederlands maar wel voorspelbaar Nederlands. Het verbieden van die wendingen helpt direct.
Is er een Nederlands taalmodel?
Er is geen Nederlandse aanbieder met een eigen groot model op dit niveau. Wel zijn er Nederlandse partijen die bestaande modellen binnen een Europese omgeving aanbieden, en het Franse Mistral is in Europese talen sterk.
Lees verder
Hoe gebruik je ChatGPT?
Van aanmelden tot goede antwoorden krijgen: een praktische uitleg over ChatGPT in het Nederlands, inclusief de fouten die iedereen in het begin maakt.
Wat is een AI-agent en hoe werkt het?
Het verschil tussen een chatbot die antwoordt en een agent die daadwerkelijk taken uitvoert, uitgelegd zonder jargon.
AI in Nederland: waar staan we?
Nederlandse AI-bedrijven, de rol van ASML, wat de overheid doet en hoe Nederlandse bedrijven AI in de praktijk gebruiken.
AI implementeren in je bedrijf: een stappenplan
Waarom de meeste AI-pilots stranden en hoe je het wél tot de eindstreep brengt. Een nuchter stappenplan zonder consultancytaal.