Wat kost AI?

Gratis: verder dan je denkt

Bijna elke grote aanbieder heeft een gratis versie die voor persoonlijk gebruik ruim voldoet. ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot, Mistral en DeepSeek zijn allemaal zonder betaling te gebruiken. De beperkingen zitten in het aantal berichten per dag, de snelheid en de toegang tot het allernieuwste model.

Voor iemand die AI gebruikt om e-mails te schrijven, teksten samen te vatten en vragen te stellen, is gratis in de praktijk genoeg. Zie de gids gratis AI gebruiken voor wat er precies wel en niet in zit.

Betaald abonnement: 20 tot 25 euro per maand

De standaardprijs in de markt ligt rond de twintig dollar per maand, wat in Nederland neerkomt op ongeveer 21 tot 23 euro inclusief btw. Daarvoor krijg je het beste model, hogere limieten, bestandsupload en meestal beeldgeneratie.

De rekensom is simpel: als AI je één uur per maand bespaart, is het abonnement er al uit. Voor de meeste kenniswerkers is dat binnen de eerste week het geval.

Zakelijk gebruik: per medewerker

Zakelijke varianten kosten doorgaans 25 tot 60 euro per gebruiker per maand. Wat je daarvoor extra krijgt is niet zozeer een slimmer model, maar de garantie dat je gegevens niet gebruikt worden om modellen te trainen, plus beheerfuncties en een verwerkersovereenkomst. Voor bedrijven die met klantgegevens werken, is dat het echte verkoopargument.

Verbruik via een API: per woord

Bouw je AI in je eigen software in, dan betaal je per verwerkte hoeveelheid tekst — meestal per miljoen "tokens", oftewel ongeveer 750.000 woorden. De prijzen lopen sterk uiteen, van een paar tientjes per miljoen tokens voor de zwaarste modellen tot enkele centen voor de lichte varianten.

Concreet: een chatbot op een website die tweehonderd gesprekken per dag voert, kost bij een middelgroot model doorgaans 30 tot 150 euro per maand aan verbruik. De prijzen dalen al drie jaar op rij fors, wat AI Dagblad in de nieuwsberichten geregeld terugkomt.

Maatwerk: eenmalige bouwkosten

Wil je een systeem dat op jouw processen is toegesneden — een assistent die je eigen documenten kent, een automatisering die facturen uitleest, een chatbot die aan je administratie hangt — dan komen er bouwkosten bij. Realistische bandbreedtes:

• Eenvoudige koppeling of chatbot: 5.000 tot 12.000 euro
• Assistent op eigen documenten (RAG): 10.000 tot 25.000 euro
• Procesautomatisering met meerdere systemen: 25.000 tot 50.000 euro

Daar bovenop komt onderhoud, want modellen en koppelingen veranderen. Reken op tien tot twintig procent van de bouwsom per jaar.

De kosten die mensen vergeten

Drie posten staan zelden in de offerte maar altijd op de rekening. Tijd van je eigen mensen: gegevens verzamelen, testen, uitleggen. Opruimwerk: AI werkt slecht op rommelige data, en dat opruimen kost vaak meer tijd dan het bouwen zelf. En het gedoe van de eerste maanden, waarin het systeem er wel is maar nog niet vertrouwd wordt.

Wanneer is het het waard?

Reken met de tijd die je terugkrijgt, niet met de technologie. Een medewerker die twee uur per week bespaart, levert op jaarbasis al snel enkele duizenden euro's op. Kost het systeem minder dan dat, dan is het rond. Kost het meer, dan moet je een tweede reden hebben — snellere levering, minder fouten, of klanten die niet meer hoeven te wachten.