Gids
Hoe schrijf je een sollicitatiebrief met AI?
Kort antwoord
Geef de vacaturetekst én je eigen cv, en vraag niet om een brief maar eerst om de drie eisen waarop jij het sterkst aansluit. Schrijf de brief daarna samen, met jouw eigen voorbeelden erin. Een brief die je volledig laat schrijven, is herkenbaar en werkt averechts: recruiters zien tientallen van dezelfde zinnen per week.
Waarom de voor de hand liggende aanpak niet werkt
De vacature in het gesprek plakken en om een motivatiebrief vragen, geeft binnen tien seconden een keurige brief. Die brief is het probleem: hij is keurig, en hij is dezelfde als die van de veertig andere kandidaten die hetzelfde deden.
Recruiters herkennen het patroon inmiddels moeiteloos. "Met veel enthousiasme reageer ik op uw vacature", "ik ben een gedreven professional met een passie voor", drie vlot lopende alinea's zonder één concreet voorval. Dat is geen afwijzing waard, maar het helpt je ook nergens mee.
De werkwijze die wel werkt
Stap 1: laat de vacature ontleden
Plak de vacaturetekst en vraag: "Welke vijf eisen zijn hier werkelijk belangrijk, en welke zijn standaardtekst? Waar zit volgens jou de pijn van deze werkgever?"
Dat levert iets op wat je zelf makkelijk over het hoofd ziet: waar de vacature écht over gaat. Vaak staat dat niet in het eisenlijstje maar tussen de regels van de teamomschrijving.
Stap 2: zoek jouw aansluiting
Geef je cv erbij en vraag: "Op welke drie punten sluit mijn ervaring het sterkst aan, en waar zit mijn zwakste plek? Wees eerlijk."
Dat laatste is waardevol. Je wilt weten wat een recruiter gaat opvallen, zodat je het kunt ondervangen in plaats van hopen dat het niet opvalt.
Stap 3: lever de voorbeelden zelf
Hier houdt de AI op en begin jij. Voor elk van de drie punten: welk concreet geval uit jouw werk bewijst het? Wat was de situatie, wat deed jij, wat kwam eruit? Getallen waar je ze hebt.
Dit kan AI niet voor je doen, en precies dit is wat een brief overtuigend maakt. Alles wat een model hier invult, is verzonnen.
Stap 4: samen schrijven
Geef je voorbeelden in eigen woorden — slordig mag — en vraag om er een brief van te maken van maximaal driehonderd woorden, zonder clichés, in gewone taal. Vraag expliciet: "geen openingszin met 'met veel enthousiasme', geen woorden als gedreven, gepassioneerd of proactief."
Stap 5: maak hem van jezelf
Lees hardop. Komt er een zin voorbij die je nooit zou uitspreken, verander hem. Eén eigen zin, ook een ietwat onhandige, doet meer dan drie vloeiende.
Eerlijk zijn over AI-gebruik
Hoeft niet, en wordt niet verwacht — net zomin als je vermeldt dat je de spellingcontrole hebt gebruikt. Wat wél moet: de inhoud moet waar zijn. Een AI die je ervaring aandikt of een project verzint dat je niet deed, zet je in de problemen zodra er wordt doorgevraagd.
Steeds meer werkgevers laten brieven overigens door AI beoordelen. Dat is één reden te meer om concreet te zijn: een brief vol algemeenheden scoort ook bij een automatische voorselectie laag.
Je cv
Laat je cv niet herschrijven maar wel toetsen: "Welke punten uit mijn cv zijn voor deze functie niet relevant, en wat mis ik?" Houd de opmaak eenvoudig — kolommen, kaders en grafieken worden door selectiesoftware vaak verkeerd uitgelezen.
Veelgestelde vragen
Mag je AI gebruiken voor een sollicitatiebrief?
Ja. Vrijwel niemand verwacht dat je zonder hulpmiddelen schrijft, en het wordt zelden gevraagd. De grens ligt bij de inhoud: ervaring die je niet hebt, mag er niet in staan.
Herkennen recruiters een AI-brief?
Vaak wel, aan vaste openingszinnen, vlakke bijvoeglijke naamwoorden en het ontbreken van concrete voorbeelden. Niet aan detectiesoftware — die is onbetrouwbaar — maar aan hoe de brief leest.
Welke AI is het beste voor sollicitatiebrieven?
Claude en ChatGPT leveren beide bruikbare Nederlandse teksten. Belangrijker dan de keuze is dat je om concreetheid vraagt en clichés expliciet verbiedt.
Kan AI mijn cv voor elke vacature aanpassen?
Ja, en dat is zinnig: per vacature de relevante ervaring naar voren halen. Houd één waarheidsgetrouwe basisversie aan en laat alleen de volgorde en nadruk verschuiven, nooit de feiten.
Lees verder
Hoe gebruik je ChatGPT?
Van aanmelden tot goede antwoorden krijgen: een praktische uitleg over ChatGPT in het Nederlands, inclusief de fouten die iedereen in het begin maakt.
Wat is een AI-agent en hoe werkt het?
Het verschil tussen een chatbot die antwoordt en een agent die daadwerkelijk taken uitvoert, uitgelegd zonder jargon.
Wat kan ik met AI?
Een overzicht van wat je vandaag concreet met AI kunt doen: schrijven, samenvatten, beeld maken, programmeren en werk automatiseren.
AI voor beginners: zo begin je
Nooit met AI gewerkt? Dit stappenplan brengt je in een half uur van nul naar je eerste bruikbare resultaat.