Wat zijn AI-watermerken?

Twee soorten merken

Een zichtbaar watermerk is een logo of label in de hoek van een afbeelding. Makkelijk te herkennen, maar ook makkelijk weg te knippen. Een onzichtbaar watermerk zit in het materiaal zelf: bij beeld in minieme kleurafwijkingen, bij tekst in de keuze tussen woorden die even goed passen.

Hoe een tekstwatermerk werkt

Bij het genereren van tekst heeft een model op elk moment meerdere woorden die vrijwel even waarschijnlijk zijn. Een watermerk stuurt die keuze met een patroon dat later statistisch terug te vinden is. Voor de lezer verandert er niets; voor een detectieprogramma dat het patroon kent, is de herkomst aantoonbaar.

De zwakte is dat het patroon verdunt zodra je de tekst stevig herschrijft. Bij korte stukken is er domweg te weinig materiaal om het patroon in terug te vinden.

Wat Europa eist

De Europese AI-verordening verplicht aanbieders om kunstmatig gegenereerde inhoud machinaal herkenbaar te maken, en gebruikers om realistisch AI-materiaal als zodanig te labelen. Voor bedrijven betekent dat concreet: gebruik je een AI-presentator of AI-beeld in je communicatie, dan hoor je dat te vermelden.

Waarom het maar half werkt

Watermerken helpen tegen achteloos gebruik, niet tegen kwade opzet. Wie een deepfake wil maken, gebruikt gewoon een model zonder watermerk — en open modellen die je zelf draait, hebben er meestal geen. Het is een nuttige maatregel met een duidelijk plafond.

Zie ook de gids video maken met AI voor wat dit betekent bij bewegend beeld.