AI in de journalistiek
Waar het onomstreden werkt
Achter de schermen levert AI redacties veel op zonder dat er iets aan de journalistiek verandert. Interviews uittypen was vroeger uren werk en is nu een handeling van seconden. Documentendumps doorzoeken, jaarverslagen vergelijken, grote gegevensbestanden op patronen bekijken — dat is onderzoeksjournalistiek die zonder AI simpelweg niet gedaan zou worden.
Ook praktisch: koppen testen, teksten aanpassen per kanaal, en beeldmateriaal ontsluiten dat nooit is gelabeld.
Waar het spannend wordt
Bij het schrijven zelf. Sommige redacties laten routineberichten automatisch genereren: beursberichten, sportuitslagen, weerberichten. Dat werkt omdat het om vaste sjablonen met wisselende cijfers gaat.
Zodra er duiding bij komt, gaat het mis. Een model weegt niet af wat belangrijk is, kent de context van een regio niet, en kan een bron niet bellen. Het reproduceert wat er al geschreven is — en dat is precies wat journalistiek níet hoort te zijn.
De fouten die gemaakt zijn
Verschillende internationale titels hebben AI-gegenereerde artikelen moeten terugtrekken wegens verzonnen feiten, verzonnen citaten en niet-bestaande bronnen. In een enkel geval stonden er zelfs verzonnen boektitels in een aanbevelingslijst. De rode draad: er keek niemand meer echt na, omdat de tekst er verzorgd uitzag.
Hoe wij het hier doen
AI Dagblad is een nieuwsverzamelaar: we volgen bronnen, vatten samen in het Nederlands en verwijzen naar het oorspronkelijke artikel. Bij elk bericht staat de bron met een doorklikbare link, zodat je kunt nalezen waar het vandaan komt.
Wat dat betekent voor de lezer: de samenvatting is gemaakt op basis van kop en inleiding van de bron, niet op basis van eigen onderzoek. Voor wie een detail zeker wil weten, is doorklikken naar de bron de aangewezen route. Dat is ook precies waarom die link er staat.
Wat de regels eisen
De Europese AI-verordening verplicht tot het labelen van kunstmatig gegenereerd beeld en geluid. Voor tekst geldt geen algemene labelplicht, maar de journalistieke gedragscodes gaan verder: lezers horen te weten hoe een stuk tot stand kwam.